تاریخچه

نخستین خشت تجارت با انجام اولین معاملات پایاپای بر زمین خاکی نهاده شد .با گذشت زمان مشکلات موجود ازجمله حمل ونقل موجب شد این روش به معاوضه کالا با اشیاء قیمتی نظیر طلا و نقره تبدیل شود و این پایه ای شد برای ضرب سکه . روند تبادلات تا به جایی پیش رفت که در قرون وسطی منجر به چاپ اسکناس شد . اما مشکل موجود در این زمینه ، انتخاب پشتوانه مناسب برای چاپ اسکناس بود . اساس کار بر این بود که به ازای هر میزان طلایی که هر کشوری داشت ، می توانست اسکناس چاپ کند و هر شخص می توانست در ازای اسکناس از بانک طلا دریافت کند . اگر در یک زمان مراجعه کنندگان زیادی تقاضای تبدیل اسکناس به طلا میکردند ، خزانه تخلیه شده و میزان تورم افزایش می یافت .

بزرگترین مشکلات سیستم ( طلا پشتوانه پول ) همین عدم کنترل پول بود . استاندارد تبادلات ارزی در این زمان توسط نماینده ارشد سیستم اقتصاد بین المللی تعیین می شد و بدین طریق ، ارزهای مختلف ارزش گذاری می شدند . به عبارتی نرخ طلا ، موجب افزایش یا کاهش نرخ ارزهای مختلف می شد . به دلیل مشکلات فراوان این سیستم ، در جولای 1944 ، کشورهای متحد شامل آمریکا ، بریتانیای کبیر و فرانسه طی کنفرانسی که در برتون وودز بر پا شد ، پیمانی به تصویب رساندند . در این پیمان با نام برتون وودز معروف شد ، یک ارز مشترک که دلار بود انتخاب و ارزهای دیگر برحسب دلار ارزشگذاری شدند . برای مشخص کردن ارزش دلار از طلا استفاده می شد ، بدین صورت که ارزش هر اونس طلا 35 دلار تعیین شد .

این پیمان باعث تک قطبی شدن اقتصاد جهانی شد . در این پیمان کشورهای عضو پذیرفتند که محدوده تغییر ارزش ارزهای خود را درصد مشخصی ( کمتر از 10% ) در نظر بگیرند و تغییرات بیشتر از محدوده را مهار کنند. این سیستم تا سال 1967 استفاده می شد تا اینکه در این سال شخصی به نام پروفسور ( میلتون فریدمن ) به بانک شیکاگو مراجعه کرد و زمانی که ارزش پوند کم شده بود در خواست وام پوند کرد . به عبارتی وی در نظر داشت که از افزایش نرخ پوند استفاده و سود ببرد ( یک موقعیت BUY ) ، اما بانک با اعطا این وام مخالفت کرد و پیمان برتون وودز نقض شد . گسترش بازار جهانی و تبادلات ارزی باعث شد رفته رفته پیمان برتون وودز اعتبار خود را از دست بدهد و درسال 1979 کمیته اقتصادی اروپا سیستم جدیدی با نام سیستم مالی اروپا که باعث ثبات ارزهای اروپایی می شد ، ارائه کرد .

این پیمان درسال 1990 با تلاش تعدادی از کشورهای اروپایی در جهت ارزش گذاری ارزهای خود به طور کلی نقض شد و به دنبال این روند کشورهای اروپایی در سال 1991 در ماستریخ نشستی برگزار کردند که طی آن یک ارز انتخاب شد . طبق پیمان ماستریخ یورو به عنوان ارز مشترک کشورهای عضو اتحادیه اروپا تعیین شد . بدین شکل تک قطبی بودن دلار به نوعی حذف شد . در سال 2002 یورو رسما وارد تجارت جهانی شد و معاملات جهانی بر حسب یورو به دلار انجام گرفت . در حال حاضر ، دلار و یورو در کنار ارزهای قدرتمند دیگر همچون پوند ، ین ، و … بازار تبادلاتی را تشکیل داده اند که باعث معاملات روزانه به ارزش 1/6 تریلیون دلار شده است